Ratafia is een van de betere geheimen uit de Champagnestreek. De regio is natuurlijk wereldberoemd om champagne, maar sommige champagneboeren maken daarnaast deze bijzondere versterkte wijn. Ratafia is rijk, vol en zoet met aroma's van rijp en gedroogd fruit.
De drank wordt soms Ratafia Champagne genoemd, maar officieel spreken we van Ratafia Champenois. Sinds 2015 heeft deze specialiteit een beschermde geografische aanduiding (IGP). Daarmee zijn zowel de herkomst als de manier waarop Ratafia Champenois wordt geproduceerd aan regels gebonden.
Bij ChampagneSource vind je verschillende premium Ratafia Champenois van Dumangin J. Fils. Van een frisse Ratafia gemaakt van Chardonnay tot bijzondere champagnes die jarenlang op houten vaten hebben gerijpt.
Wat is Ratafia Champenois?
Ratafia Champenois is een versterkte wijn die wordt gemaakt van druivensap uit de Champagnestreek. Hiervoor kunnen de bekende champagne druiven Chardonnay, Pinot Noir en Meunier worden gebruikt.
Het grote verschil met champagne ontstaat direct na het persen. Bij champagne worden de natuurlijke suikers door gisting omgezet in alcohol. Bij Ratafia wordt deze gisting juist voorkomen.
Aan het verse druivensap wordt een distillaat toegevoegd, zoals Marc de Champagne of een eau-de-vie de vin. Hierdoor stijgt het alcoholpercentage en kan de gisting niet normaal op gang komen.
Het uiteindelijke alcoholpercentage ligt doorgaans tussen de 15 en 22%. Hierdoor is Ratafia Champenois krachtiger dan gewone wijn, maar tegelijkertijd zoeter en fruitiger.
Hoe wordt traditionele ratafia gemaakt?
De productie begint bij de druivenoogst. Na het persen van Chardonnay, Pinot Noir en/of Meunier wordt druivensap geselecteerd voor het maken van de Ratafia Champenois.
Voordat de natuurlijke suikers kunnen worden vergist, wordt alcohol toegevoegd. Dit proces wordt mutage genoemd. De toegevoegde alcohol blokkeert de vergisting, waardoor een combinatie ontstaat van het natuurlijke zoete druivensap en het gebruikte distillaat.
Daarna begint de rijping. Veel ratafia wordt op eikenhouten vaten gerijpt. Waar producenten aan minimale rijping eisen moeten voldoen, kiezen sommige wijnboeren er bewust voor om hun ratafia veel langer te laten ontwikkelen.
Juist die lange rijping kan voor extra diepgang zorgen. De fruitige drank ontwikkelt dan steeds meer aroma's van gedroogd fruit, noten, kruiden, hout en andere rijpingstonen.
Hoe smaakt Ratafia Champenois?
Wie voor het eerst ratafia drinkt, zal direct merken dat het iets heel anders is dan champagne. Geen bubbels en frisse droge stijl, maar juist een volle, zachte en zoete drank.
Met je neus kun je aroma's ruiken van gekonfijt fruit, rozijnen, gedroogde vijgen, rijpe abrikozen en honing. Afhankelijk van de rijping kunnen daar kruidige, nootachtige en houtachtige tonen bijkomen.
In de mond is Ratafia Champenois vol en soms bijna stroperig. Toch draait een goede ratafia niet alleen om zoetigheid. De natuurlijke zuren van druiven uit het koele klimaat van de Champagnestreek zorgen voor tegenwicht en kunnen de wijn fris houden.
De geschiedenis van ratafia
Ratafia kent een lange geschiedenis en verschillende varianten van de drank worden al eeuwenlang gemaakt. Ook de naam heeft een bijzonder verhaal.
Een veelgenoemde verklaring is dat het afkomstig is van de Latijnse woorden Res Rata Fiat, vertaald als 'de zaak is beklonken'. Een champagne glas ratafia zou vroeger zijn gedronken wanneer een overeenkomst werd gesloten. Daarmee was het letterlijk een drankje om ergens op te proosten.
Ratafia en vergelijkbare dranken werden ook meegenomen tijdens lange reizen. Door het hoge alcohol- en suikergehalte waren deze dranken langer houdbaar dan veel andere dranken uit die tijd.
In de Champagnestreek ontwikkelde Ratafia Champenois zich uiteindelijk tot een eigen regionale specialiteit. Sinds de officiële IGP-erkenning in 2015 is de geografische identiteit ervan beschermd.
Houtrijping en het karakter van ratafia
Rijping heeft veel invloed op het uiteindelijke karakter van Ratafia Champenois. Vooral wanneer een producent kiest voor meerdere jaren op eikenhout, kan de drank behoorlijk veranderen.
De kleur kan zich ontwikkelen van diep strogeel en koper tot een warme amberkleur. Tegelijkertijd maken fruitaroma's steeds meer plaats voor tonen van gedroogd fruit, honing, noten, specerijen en hout.
Niet iedere premium ratafia hoeft op hout te worden gerijpt. Rijping op roestvrij staal kan juist worden gebruikt om frisheid en het karakter van de druiven te behouden.
Dat maakt Ratafia Champenois veelzijdig. De gebruikte druiven, het vat, de duur van de rijping en de keuzes van de producent bepalen samen wat je uiteindelijk proeft.
Hoe kun je ratafia serveren?
Ratafia serveren kan op verschillende manieren. De drank kan op kamertemperatuur worden gedronken, maar komt vaak mooi tot zijn recht wanneer hij licht gekoeld wordt geschonken.
Gebruik bij voorkeur een tulpvormig glas of een geschikt wijnglas. De iets bredere kelk geeft de aroma's ruimte, terwijl een smallere opening ze richting de neus concentreert.
Een leuke combinatie is om een diner te beginnen met champagne en af te sluiten met Ratafia Champenois. Drink bijvoorbeeld eerst champagne uit een Lehmann Absolus 32 cl glas en gebruik het glas later voor de ratafia.
Schenk geen enorme hoeveelheid in. Door een kleinere hoeveelheid te schenken en voldoende ruimte in het glas over te laten, kun je de verschillende aroma's beter ontdekken.
Ratafia van Dumangin J. Fils
Bij ChampagneSource vind je Ratafia Champenois van het familiehuis Dumangin J. Fils uit Chigny-les-Roses, gelegen in de Montagne de Reims. Gilles Dumangin heeft zich uitgebreid verdiept in de mogelijkheden van deze specialiteit en experimenteert met verschillende druiven en rijping methoden.
Een voorbeeld is de Ratafia Champenois Craft. Deze ratafia rijpt gemiddeld negen jaar op eikenhouten vaten die eerder zijn gebruikt voor wijn uit de Côtes du Rhône. De lange rijping en invloed van het hout geven deze ratafia een rijk en complex karakter.
De Finesse laat juist een heel andere kant zien. Deze wordt gemaakt van 100% Chardonnay en rijpt op roestvrij staal. Hierdoor ligt de nadruk meer op frisheid en het karakter van de druif.
Voor liefhebbers die verder willen gaan, zijn er ook zeer lang gerijpte uitvoeringen. Afhankelijk van het beschikbare assortiment kun je bij ChampagneSource bijvoorbeeld exclusieve Single Barrel Ratafia Champenois vinden die 16 of zelfs 18 jaar heeft gerijpt.
Ratafia proeverij organiseren
Door de verschillen in druiven en rijping is Ratafia Champenois interessant om naast elkaar te proeven. Een ratafia proeverij laat goed zien hoeveel invloed hout, rijpingsduur en druivenrassen op de uiteindelijke smaak hebben.
Vergelijk bijvoorbeeld een frisse Chardonnay Ratafia die op staal heeft gerijpt met een ratafia die jarenlang op eikenhout heeft gelegen. De basis is vergelijkbaar, maar de uiteindelijke smaak, kleur en structuur kunnen verschillen.
Ratafia kopen bij ChampagneSource
Wil je ratafia kopen en zelf kennismaken met deze bijzondere specialiteit uit de Champagnestreek? Bij ChampagneSource kun je verschillende soorten Ratafia Champenois van Dumangin J. Fils ontdekken.
Van frisse tot luxe ratafia die jarenlang op houten vaten heeft gerijpt. Daarmee is er zowel voor iemand die Ratafia Champenois voor het eerst probeert als voor de ervaren liefhebber genoeg te ontdekken.
Je kunt eenvoudig ratafia online bestellen en verschillende stijlen met elkaar vergelijken. Ontdek traditionele en ambachtelijke Ratafia Champenois, organiseer thuis een ratafia proeverij of kies voor een bijzondere oude Single Barrel.
Bekijk het assortiment Ratafia Champenois van ChampagneSource en ontdek zelf waarom deze bijzondere drank een van de best bewaarde geheimen van de Champagnestreek is.